Karya bölgesinin dağlık kesiminde kurulan Hyllarima antik kenti, iyi korunan tiyatrosu ve surlarıyla Derebağ köyü yakınlarında ziyaret edilir.
- Antik kent
- Ören yeri
- Arkeoloji
- Tarih
- Az yürüme
Bir bakışta
- Varış
- Araçtan sonra kısa yürüyüş
- Ziyaret süresi
- Yaklaşık 1–2 saat≈ tahmini
- Giriş
- Ücretsiz
- Otopark
- Yakınında otopark veya yol kenarı park imkanı bulunmaktadır.
Hyllarima neden önemli?
Hyllarima, Karca alfabesinin bir varyantının tipik örneğinin bulunduğu yerdir.
Sahada ele geçen yaklaşık 30 yazıt, Karca dil yapısının ve yazısının çözülmesine katkı sağlar. Kent ayrıca Zeus Hyllos kutsal alanı başta olmak üzere kırsal kutsal alanları yöneten bir kült merkeziydi. Muhtemelen yerli bir Anadolu tanrısı olan Hyllos, zamanla Yunan panteonundaki Zeus ile özdeşleşmiştir. Roma döneminde kendi adına sikke basmıştır.
Hyllarima'ya nasıl gidilir?
Yatağan ile Kavaklıdere arasındaki yolda bulunan Kavaklıdere kavşağı civarından Çayboyu köyüne girilir. Köy içinden geçildikten sonra 7 kilometre ilerideki Derebağ köyüne varılır.
Antik kentin kalıntıları yerleşimin biraz üst kısmındaki tepe etrafına dağılmıştır. Alana kısa bir yürüyüşle çıkılır.
Araçla
Kavaklıdere kavşağından Çayboyu üzerinden Derebağ köyüne varılır.
Yürüyerek
Derebağ köyü üst kısmındaki tepeye kısa yürüyüşle çıkılır.
Aracını bırakacağın yer
234 m yürüyüşOraya yol tarifi
Varış noktası
HyllarimaKavaklıdere, Muğla
Harita uygulamasında aç
Gitmeden önce bil
Doğu-batı yönlü ana caddeyi takip ederek kentin orta bölümündeki tümülüs, meclis binası ve agora kalıntılarını görün.
Tiyatronun güneydoğu yamacında yer alan kaya oygu mekânları ve taş ocaklarını yerinde görün.
Kentin güneydoğusundaki nekropol alanını, batı bölümündeki anıtsal teras duvarlarını ve konut kalıntılarını inceleyin.
Ziyaret adabı
Yeri korumak ve rahat gezmek için
Zemin taşlık ve engebelidir, kaygan tabanlı ayakkabı uygun değildir; alan büyük ölçüde açıktır, gölge ve su sınırlıdır.
Hyllarima nerede?
Hyllarima antik kenti, Muğla'nın Kavaklıdere ilçesindeki Derebağ köyü yakınlarında bir tepe üzerinde konumlanır.
Marsyas ile Harpasos vadileri arasındaki engebeli arazidedir. Yerleşim, Menderes Vadisi ile İç Karya ve kıyı bölgeleri birbirine bağlayan bir geçiş noktasındadır. Ayrıca Stratonikeia üzerinden Aphrodisias kentine uzanan tarihi yol güzergâhında bulunur. Asarcık Tepe mevkiinin yaklaşık 1,5 kilometre kuzeydoğusundaki tepe üzerinde konumlanır.
Hyllarima ne kadar ayakta?
Hyllarima kalıntıları arasında tepe yamacına yaslanan tiyatro oturma basamaklarıyla ayaktadır.
Sahne binası yıkılmış olsa da oturma sıraları biçimini korur. Denizden 780 metre yükseklikteki tiyatronun orkestra yarıçapı 30 ayaktır. Tiyatroda arkalıklı onursal koltuk kalıntıları seçilir. Şehri çevreleyen yaklaşık 2 kilometrelik sur hattı kaba işlenmiş bloklarıyla yer yer 2 metre kalınlıktadır. Batı kapısı Mausolos döneminden kalan biçimiyle günümüze ulaşmıştır.
Sık sorulan sorular
Hyllarima hangi döneme ait?
Hyllarima'yı kimler yaptırmış?
Tarihçe
Hitit çağı metinlerinde adı geçen Wallarima kaydı, yerleşim geçmişinin milattan önce ikinci binyıla uzandığını düşündürür. Erken dönem halkı başlangıçta Asarcık Tepe düzlüğünde yaşamıştır. Buradaki taş ve kerpiç mekân temellerinde çanak çömlek, taş aletler ve dokumacılığa işaret eden ağırşaklar ele geçirilmiştir. Topluluk milattan önce dördüncü asırda yakınındaki Kapraklar tepesine taşınmıştır.
Yörede bulunan en eski yazıttan, şehrin Büyük İskender hakimiyetini kabul ettiği anlaşılır. Kent bu dönemde muhtemelen Karya satrabı Asandros'un denetimindeydi; daha sonra I. Antigonos ve Pleistarkhos tarafından yönetilmiştir. Diodorus Siculus'un Ptolemaios karşısında yenilen Eupolemos'un muharebe yeri diye kaydettiği Kaprima adının, Hyllarima'nın değişmiş hâli olduğu düşünülür.
Milattan önce 290'lı yıllarda tepe surlarla güçlendirilmiştir. Şehir milattan önce üçüncü yüzyılda Yunan şehir devleti kurumlarını benimsemiştir. Yönetim kademesinde en yüksek görevli olarak arkhon belirlenmiştir. Milattan önce 260'lı senelerde Antiohos ile oğlunun ortak yönetiminde Seleukos egemenliğine girmiştir. Apamea Antlaşması sonrasında Rodos Peraiası topraklarına dahil edilmiş ve ilerleyen süreçte Roma'ya bağlı Asya eyaletine bağlanmıştır. Bizanslı Stephanos'a göre sonradan filozof olan atlet Hierokles bu kentte yetişmiştir.
Roma devrinde kent yerel dinî merkez kimliğini korumuştur. Yapılan adaklarda imparator Antoninus Pius yerel tanrı Zeus Hyllos ile karşılaştırılmıştır. Agoranın stoası ile tiyatronun sahne bölümünün depremle yıkıldığına işaret eden izler ve yeniden imar yazıtları bulunmuştur. Hristiyanlığa geçişin ardından antik dönemde piskoposluk merkezi olmuş, Katolik Kilisesi içinde ünvani piskoposluk niteliğini sürdürmüştür. Ortak bir Fransız-Türk ekibi 1997 yılından itibaren sahada kazı yürütmüştür. Muğla Müze Müdürlüğü başkanlığında 2021 yılında başlayan kazılarda tümülüs, tiyatro ve agoradaki çalışmaların büyük çoğunluğu tamamlanmıştır.
Gezgin değerlendirmeleri
Buraya giden gezginlerin puanları, yorumları ve fotoğrafları.
Son güncelleme: 15 Ekim 2026